Απονεύρωση Δοντιού

Τι είναι η απονεύρωση δοντιού

Η απονεύρωση δοντιών ή ενδοδοντική θεραπεία αποτελεί μια οδοντιατρική πράξη κατά την οποία αφαιρούνται οι πολφοί (αν και αναφέρονται ως νεύρα, στην πραγματικότητα πρόκειται για ένα δίκτυο από αιμοφόρα αγγεία και άλλα στοιχεία), που βρίσκονται μέσα στους ριζικούς σωλήνες, τα κανάλια των νεύρων, τα οποία οδηγούν στη ρίζα. Στόχος μιας απονεύρωσης δοντιού είναι να διατηρήσουμε το φυσικό δόντι, δηλαδή να μην κάνουμε εξαγωγή, κάτι το οποίο αποτελεί βασική αρχή της Οδοντιατρικής. Ο λόγος είναι πως το φυσικό δόντι δεν μπορεί να αντικατασταθεί πλήρως από καμία προσθετική εργασία, οπότε προσπαθούμε να το κρατήσουμε λειτουργικό στη στοματική κοιλότητα για όσο το δυνατόν περισσότερα χρόνια είναι εφικτό.

Σε απονεύρωση τραπεζίτη ή άλλου δοντιού προχωράμε σε περιπτώσεις τερηδόνας, τραύματος ή περιοδοντικής νόσου. Ακόμα, υπάρχουν και πιο ειδικές περιπτώσεις όπου μπορεί να αποφασιστεί πως είναι απαραίτητη η ενδοδοντική θεραπεία. Είναι πιθανό, λοιπόν, να προχωρήσουμε σε απονεύρωση φρονιμίτη (αν και συνήθως προτιμάται η εξαγωγή του) ή μπροστινού δοντιού, σε δόντι με κύστη και, σπανιότερα, σε παιδικό δόντι. Η απονεύρωση σε παιδί αποτελεί την έσχατη λύση και αφού έχουν αποκλειστεί όλες οι εναλλακτικές επιλογές, καθώς η στοματική κοιλότητα και τα δόντια των παιδιών βρίσκονται σε στάδιο ανάπτυξης. Τέλος, υπάρχουν και περιπτώσεις όπου επιβάλλεται μια απονεύρωση δοντιού προκειμένου να είναι εφικτή η αποκατάσταση του δοντιού προσθετικά.

Πότε χρειάζεται να πραγματοποιηθεί απονεύρωση;

Όσον αφορά το πότε χρειάζεται να πραγματοποιηθεί απονεύρωση σε ένα δόντι, υπάρχουν διάφορες περιπτώσεις. Όταν υπάρχει εκτεταμένη τερηδόνα ή κάποιο κάταγμα στο δόντι, δημιουργούνται οι κατάλληλες συνθήκες ώστε τα μικρόβια της στοματικής κοιλότητας να διεισδύσουν στο εσωτερικό του και να προκαλέσουν φλεγμονή ή μόλυνση του πολφού. Εάν η κατάσταση αυτή δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα, η μόλυνση εξελίσσεται, οδηγώντας σε νέκρωση του πολφού και ενδεχομένως σε φλεγμονώδεις αλλοιώσεις ή καταστροφή του οστού που περιβάλλει τις ρίζες του δοντιού, όπως το περιακρορριζικό απόστημα.

Σε αυτό το στάδιο, η χορήγηση αντιβιοτικών από μόνη της δεν επαρκεί για την οριστική αντιμετώπιση του προβλήματος, καθώς η απώλεια της ζωτικότητας του πολφού σημαίνει ότι δεν υπάρχει πλέον επαρκής αιμάτωση ώστε το φάρμακο να δράσει στο εσωτερικό του δοντιού. Για τον λόγο αυτό, η αντιβιοτική αγωγή χρησιμοποιείται επικουρικά και μόνο σε περιπτώσεις οξείας φλεγμονής ή εκτεταμένων συμπτωμάτων. Αφού ελεγχθεί η οξεία φάση της λοίμωξης, είναι απαραίτητη η ολοκλήρωση της ενδοδοντικής θεραπείας, προκειμένου να απομακρυνθεί η αιτία της μόλυνσης, να διατηρηθεί το δόντι στο στόμα και να αποφευχθεί η ανάγκη εξαγωγής.

Η απονεύρωση ενδείκνυται επίσης όταν ο ασθενής παρουσιάζει έντονο, επίμονο πόνο, ιδιαίτερα κατά τη μάσηση ή την έκθεση σε ζεστά και κρύα ερεθίσματα, ο οποίος δεν υποχωρεί μετά την απομάκρυνση του ερεθίσματος. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο πολφός έχει υποστεί μη αναστρέψιμη βλάβη και η ενδοδοντική θεραπεία είναι απαραίτητη για την ανακούφιση από τον πόνο και τη διάσωση του δοντιού.

Επιπλέον, απονεύρωση μπορεί να χρειαστεί σε δόντια που έχουν υποστεί τραυματισμό, ακόμη και αν δεν υπάρχει εμφανής τερηδόνα. Ένα ισχυρό χτύπημα μπορεί να διακόψει την αιμάτωση του πολφού, οδηγώντας σταδιακά σε νέκρωση. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία προλαμβάνει την εμφάνιση φλεγμονών και επιπλοκών.

Τέλος, η απονεύρωση ενδείκνυται όταν διαπιστώνεται αλλοίωση στο οστό γύρω από την κορυφή της ρίζας σε ακτινογραφικό έλεγχο, ακόμη και αν δεν υπάρχουν έντονα συμπτώματα. Οι χρόνιες φλεγμονές μπορεί να εξελίσσονται χωρίς σημάδια για μεγάλο χρονικό διάστημα και να απειλήσουν τη διατήρηση του δοντιού αν δεν αντιμετωπιστούν εγκαίρως.

 

Συμπτώματα

Υπάρχουν διάφορα συμπτώματα τα οποία μπορεί να σημαίνουν ότι πρέπει να γίνει απονεύρωση του δοντιού. Η συχνότητα εμφάνισης και η ένταση των συμπτωμάτων που ακολουθούν μπορεί να διαφέρουν από ασθενή σε ασθενή:

• Πόνος στο δόντι: Πρόκειται για έντονο πόνο ο οποίος προκαλείται, συνήθως, κατά τη μάσηση και την πίεση και επιμένει για ώρα. Πολλές φορές, ο πόνος, όπως και η ευαισθησία, αντανακλά και σε υγιή δόντια.
• Ευαισθησία του δοντιού: Το δόντι παρουσιάζει ευαισθησία σε ψυχρά και ζεστά ερεθίσματα (μπορεί να δημιουργείται με κάποιο φαγητό ή ποτό, ακόμα και με τον αέρα). Η ευαισθησία αυτή μπορεί να διαρκεί για πολλή ώρα, ακόμα και μετά την παύση του ερεθίσματος.
• Ευαισθησία και πρήξιμο του ούλου: Εκτός από την ευαισθησία στο δόντι, μπορεί να παρατηρηθεί ευαισθησία καθώς και οίδημα στο ούλο γύρω από την περιοχή που έχει προσβληθεί.
• Συρίγγιο: Σε πιο προχωρημένα στάδια, είναι πιθανό να έχει δημιουργηθεί συρίγγιο γύρω από το πάσχον δόντι.
• Πύον/Απόστημα: Σε κάποιες περιπτώσεις, παρατηρείται πύον γύρω από το δόντι και στο ούλο, το οποίο αποτελεί ένδειξη δημιουργίας αποστήματος, δηλαδή εντοπισμένης συλλογής μικροβίων και φλεγμονώδους υγρού που υποδηλώνει ενεργή λοίμωξη.
• Αποχρωματισμός του δοντιού: Αυτό συμβαίνει εξαιτίας της μη αιμάτωσης του δοντιού και της νέκρωσής του.
• Πυρετός: Κάποιες φορές, ο ασθενής παρουσιάζει ήπιο πυρετό, τα λεγόμενα δέκατα.

Διαδικασία – Πώς γίνεται η απονεύρωση;

Η διαδικασία της απονεύρωση αποτελείται από διάφορα στάδια τα οποία είναι τα εξής:

1. Διάγνωση και προετοιμασία του δοντιού: Μέσω κλινικής εξέτασης και διενέργεια ακτινογραφίας, ο οδοντίατρος έχει καθαρή εικόνα του δοντιού στο οποίο πρόκειται να γίνει απονεύρωση. Στη συνέχεια, εφαρμόζει τον λεγόμενο ελαστικό απομονωτήρα, ώστε να απομονώσει το πάσχον δόντι.
2. Εφαρμογή αναισθησίας: Επόμενο βήμα είναι η εφαρμογή τοπικής αναισθησίας, ώστε να είναι πλήρως ανώδυνη η διαδικασία και ο ασθενής να είναι άνετος κατά τη διάρκειά της.
3. Προσπέλαση: Ο οδοντίατρος διανοίγει τον μυλικό θάλαμο με μία μικρή οπή στο δόντι, ώστε να εντοπίσει και να μετρήσει τα στόμια των ριζικών σωλήνων.
4. Καθαρισμός και διαμόρφωση: Έπειτα, με τη χρήση ειδικών μικροσκοπικών εργαλείων, καθαρίζονται και διευρύνονται τα τοιχώματα των ριζικών σωλήνων ούτως ώστε να είναι έτοιμα για την πλήρωση που θα ακολουθήσει.
5. Πλήρωση: Στο τελικό στάδιο, εφαρμόζεται η έμφραξη, το σφράγισμα δηλαδή, με ειδικό εμφρακτικό υλικό, τη λεγόμενη γουταπέρκα. Παράλληλα πραγματοποιείται χημική προετοιμασία με διάλυμα υπεροξειδίου του υδρογόνου, χλωρεξιδίνη και φυσιολογικό ορό.
6. Τοποθέτηση αποκατάστασης (θήκης-στεφάνης ή επένθετου): Πρόκειται για ένα βήμα το οποίο πρέπει να ακολουθείται απαραίτητα μετά από κάθε απονεύρωση σε οπίσθια (γομφίους-τραπεζίτες, προγομφίους) δόντια γιατί τα δόντια αυτά χάνουν την υγρασία τους και την ελαστικότητα τους και είναι επιρρεπή σε κατάγματα. Στα πρόσθια επειδή οι δυνάμεις που ασκούνται στο στόμα κατά την μάσηση είναι μικρότερες ο οδοντίατρος θα κρίνει κάθε φορά ξεχωριστά ανάλογα με την γενική κατάσταση του κάθε δοντιού εάν χρειάζεται περισσότερη κάλυψη από ένα απλό σφράγισμα.

Διάρκεια ενδοδοντικής θεραπείας – Πόσες επισκέψεις χρειάζονται;

Η διάρκεια μιας ενδοδοντικής θεραπείας εξαρτάται ανά περιστατικό. Ο τύπος του δοντιού, το πόσο πολύπλοκοι είναι οι ριζικοί σωλήνες και τυχόν προβλήματα τα οποία είχαν προκύψει σε θεραπευτικές προσπάθειες κατά το παρελθόν είναι μερικοί από τους παράγοντες οι οποίοι θα καθορίσουν τη διάρκεια της απονεύρωσης.

Όσον αφορά το πόσες επισκέψεις απαιτούνται για να ολοκληρωθεί η διαδικασία, υπάρχουν περιπτώσεις για τις οποίες χρειάζεται μόλις μία επίσκεψη διάρκειας 60-120 λεπτών, ενώ σε άλλες είναι πιθανό να χρειαστούν 2 ή και 3 επισκέψεις.

Οδηγίες μετά την απονεύρωση

Μετά την απονεύρωση, είναι σημαντικό να ακολουθούνται όλες οι οδηγίες οι οποίες θα δοθούν αναλυτικά από τον οδοντίατρο, ώστε να αποφευχθούν τυχόν παρενέργειες και να είναι σίγουρη η επιτυχία της διαδικασίας. Με τον τρόπο αυτό, το δόντι θα παραμείνει λειτουργικό και στον οδοντικό φραγμό για πολλά χρόνια, είτε έχει ακολουθήσει κάποια αποκατάσταση είτε όχι. Είναι σημαντικό για τους ασθενείς να έχουν υπόψη πως μετά από την απονεύρωση το δόντι εξακολουθεί να είναι ευάλωτο σε νόσους όπως η τερηδόνα και η περιοδοντική νόσος, καθώς και σε κατάγματα. Συνεπώς, χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή.

Οι βασικές οδηγίες που δίνονται μετά από μια απονεύρωση είναι οι εξής:

• Αποφυγή, κατά το δυνατόν, μάσησης πολύ σκληρών τροφών και τροφών με κολλώδη υφή, ειδικά με το δόντι στο οποίο έχει γίνει απονεύρωση, ώστε να μειωθεί η πιθανότητα πρόκλησης κάποιας βλάβης
• Αποφυγή μάσησης συνολικά με το εν λόγω δόντι προσωρινά, αν πρόκειται να ακολουθήσει κάποια αποκατάσταση
• Διατήρηση στοματικής υγιεινής σε καλά επίπεδα, με καθημερινό βούρτσισμα 2 φορές τη μέρα και χρήση οδοντικού νήματος και μεσοδόντιου βουρτσακίου
• Λήψη φαρμακευτικής αγωγής σε περίπτωση πόνου βάσει των οδηγιών του οδοντιάτρου
• Τακτική παρακολούθηση από τον οδοντίατρο σύμφωνα με τις συστάσεις του

Παρενέργειες & πιθανές επιπλοκές

Η απονεύρωση αποτελεί μία εξαιρετικά ασφαλή διαδικασία, αλλά υπάρχουν και περιπτώσεις ασθενών όπου προκύπτουν παρενέργειες και επιπλοκές, μερικές από τις οποίες είναι φυσιολογικές και απολύτως αναμενόμενες. Ο πόνος μετά από μια ενδοδοντική θεραπεία είναι μια τέτοια παρενέργεια, καθώς χρειάζεται λίγος χρόνος μέχρι να ανακάμψει πλήρως ο ιστός γύρω από το πάσχον δόντι. Ο πονόδοντος αυτός συνήθως αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά με απλά αναλγητικά αλλά, αν επιμένει για πολλές μέρες, ο ασθενής θα πρέπει να ενημερώσει τον οδοντίατρο προκειμένου να διερευνήσει τον λόγο που δεν έχει υποχωρήσει.

Εκτός από τον πόνο, υπάρχει και η πιθανότητα λοίμωξης, γι’ αυτό και είναι πολύ σημαντικό να ακολουθούνται οι οδηγίες για τη φροντίδα του δοντιού και της στοματικής κοιλότητας που θα δοθούν από τον οδοντίατρο. Ένα αναπόφευκτο επακόλουθο της διαδικασίας είναι ότι το δόντι γίνεται πιο εύθραυστο, με αποτέλεσμα να παρατηρούνται συχνά ραγίσματα ή ακόμα και σπασίματα. Για τον λόγο αυτό, ανάλογα πάντα με την περίπτωση, μπορεί να τοποθετηθεί στεφάνη (θήκη) ή επένθετο μετά την απονεύρωση.

Τέλος, σε πιο σπάνιες όμως περιπτώσεις, μπορεί να μην είναι πλήρως επιτυχής η διαδικασία, οπότε να χρειαστεί να επαναληφθεί.

Κόστος

Το κόστος μιας απονεύρωσης δεν είναι ίδιο σε όλες τις περιπτώσεις, καθώς υπάρχουν ορισμένοι παράγοντες οι οποίοι μπορεί να διαφέρουν από ασθενή σε ασθενή. Οι βασικές παράμετροι που καθορίζουν την τελική τιμή μιας τέτοιας οδοντιατρικής πράξης ο αριθμός των ριζών εάν πρόκειται για δόντι με κύστη για παράδειγμα, και η πολυπλοκότητα που τη συνοδεύει. Βάσει αυτών θα διαμορφωθεί και ο αριθμός των τελικών επισκέψεων, ενώ μέρος της συνολικής διαδικασίας είναι και η ενδεχόμενη ανάγκη για κάποια αποκατάσταση μετά, όπως η τοποθέτηση θήκης ή επενθέτου για την προστασία του δοντιού. Κατά την επίσκεψή σας θα σας ενημερώσουμε λεπτομερώς αναφορικά με τους παράγοντες οι οποίοι θα καθορίσουν τις τιμές μιας απονεύρωσης και θα απαντήσουμε στα ερωτήματά σας.

Η χειρουργός οδοντίατρος Βίκυ Δεληγεώργη και μια έμπειρη ομάδα από καταξιωμένους οδοντιάτρους βρίσκονται στη διάθεσή σας για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την απονεύρωση δοντιού. Επικοινωνήστε μαζί μας και κλείστε το ραντεβού σας στο οδοντιατρικό κέντρο Dental Pearls στην Αθήνα σήμερα!