Σφράγισμα Δοντιού - Έμφραξη

Τι είναι το σφράγισμα δοντιού

Το σφράγισμα δοντιών ή έμφραξη αποτελεί μία επανορθωτική διαδικασία, η οποία γίνεται με στόχο να αντικαταστήσουμε ένα μικρό ή μεγάλο χαμένο κομμάτι του δοντιού που έχει καταστραφεί εξαιτίας κάποιου κατάγματος ή, συνηθέστερα, από τερηδόνα. Πρόκειται για μια πολύ συχνή οδοντιατρική πράξη, η οποία επιλέγεται όταν η βλάβη αυτή δεν είναι μεγαλύτερη από το ½ της διαμέτρου του δοντιού.

Με το σφράγισμα ο γιατρός αναδιαμορφώνει και γεμίζει το κενό που έχει δημιουργηθεί στο δόντι. Το κενό μπορεί να είναι πιο επιφανειακό και χωρίς να δίνει συμπτώματα, όπως είναι ο πόνος και η ευαισθησία, ή πιο εκτεταμένο, οπότε να απαιτεί ένα βαθύ σφράγισμα. Σφραγίσματα μπορούν να γίνουν σε όλα τα δόντια, ακόμα και σε έναν φρονιμίτη εφόσον κριθεί καλύτερο να παραμείνει από το να γίνει εξαγωγή.

Συνήθως, χρησιμοποιούμε σύνθετη ρητίνη, το λεγόμενο λευκό σφράγισμα, αλλά σε κάποιες περιπτώσεις, ακόμα και σήμερα, κάποιοι οδοντίατροι ενδέχεται να χρησιμοποιούν το σφράγισμα από αμάλγαμα (μαύρο σφράγισμα).

Τερηδόνα

Η τερηδόνα είναι η πιο συχνή νόσος των δοντιών. Είναι το αποτέλεσμα της δράσης των μικροβίων της μικροβιακής πλάκας που βρίσκεται στην επιφάνεια των δοντιών με τα υπολείμματα τροφών. Αρχικά, εμφανίζεται με τη μορφή λευκής κηλίδας στην επιφάνεια της αδαμαντίνης (αρχόμενη τερηδόνα). Σε αυτό το στάδιο δεν χρειάζεται παρέμβαση γιατί ενδέχεται να ανασταλεί η συνέχιση της νόσου.

Όταν η τερηδόνα προχωρήσει και προσβάλει την οδοντίνη, το εσωτερικό στρώμα του δοντιού, η εξέλιξή της δεν αναστέλλεται και σταδιακά δημιουργείται τρύπα. Εφόσον βρίσκεται σε αρχικό στάδιο, μπορεί να αντιμετωπιστεί ολοκληρωμένα με σφράγισμα. Αν δεν διαγνωστεί εγκαίρως, τότε ενδεχομένως να χρειαστεί ενδοδοντική θεραπεία εάν προσβληθεί ο πολφός ή/και αποκατάσταση με θήκη (στεφάνη) ή επένθετο. Γι’ αυτό είναι σημαντικό κάθε 2-3 χρόνια να λαμβάνονται ακτινογραφίες προληπτικά για να εντοπίζονται οι βλάβες αυτές σε αρχικό στάδιο.

Τι είδους σφραγίσματα υπάρχουν;

Στο παρελθόν, τα μαύρα, μεταλλικά σφραγίσματα από αμάλγαμα ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένα, σήμερα όμως χρησιμοποιούνται σε πολύ λίγες περιπτώσεις. Αντίθετα, τα λευκά σφραγίσματα αποτελούν πλέον την επιλογή πρώτης γραμμής καθώς υπερτερούν χάρη στα πολύ σημαντικά πλεονεκτήματά τους, τα οποία δεν αφορούν αποκλειστικά την αισθητική τους υπεροχή.

Μαύρα σφραγίσματα

Τα σφραγίσματα αμαλγάματος (μεταλλικά) είναι μεν πολύ ανθεκτικά, αλλά οι σύγχρονες ρητίνες και πορσελάνες είναι σαφώς βελτιωμένες, οπότε πλέον είναι πιο ανθεκτικές από το αμάλγαμα. Παρά το γεγονός ότι είναι πιο οικονομικά, παραμένουν κατώτερα από άποψη αισθητικής. Επιπλέον, με τον χρόνο προκαλούν ρωγμές στα δόντια λόγω διαστολής του υλικού και περιέχουν υδράργυρο ο οποίος είναι δηλητήριο. Γι’ αυτούς τους λόγους, έχει περιοριστεί πλέον η χρήση τους, σε κάποιες χώρες μάλιστα έχει απαγορευτεί η χρήση τους. Αποφεύγεται η χρήση τους σε παιδιά και εγκύους ή θηλάζουσες μητέρες.

Λευκά σφραγίσματα

Τα λευκά σφραγίσματα αποτελούν την πρώτη επιλογή των οδοντιάτρων σήμερα, καθώς είναι πιο ανθεκτικά, πιο ασφαλή και αισθητικά άριστα. Τα υλικά επιλογής για το λευκό σφράγισμα δοντιού είναι η σύνθετη ρητίνη και η πορσελάνη. Και τα δύο υλικά είναι λευκά και μπορούν να προσαρμοστούν άριστα στην αισθητική του δοντιού. Η ρητίνη είναι πιο οικονομική, πραγματοποιείται πάντα σε μία συνεδρία αλλά αντέχει λιγότερο στο χρόνο σε σχέση με την πορσελάνη που είναι υλικό που δεν αποτρίβεται με τον χρόνο, δεν μαζεύει χρωστικές αλλά μπορεί να χρειαστεί περισσότερες από μία συνεδρία για την κατασκευή της.

Πλεονεκτήματα λευκού σφραγίσματος

Το λευκό σφράγισμα παρουσιάζει τα εξής πλεονεκτήματα για τον ασθενή:

• Προσφέρει καλύτερο αισθητικό αποτέλεσμα χάρη στο χρώμα του, το οποίο πλησιάζει στην απόχρωση των φυσικών δοντιών, οπότε αποτελεί την ιδανική επιλογή σφραγίσματος ενός μπροστινού δοντιού
• Είναι εξαιρετικά ανθεκτικό, πλέον υπερέχει σε αντοχή σε σύγκριση με το μαύρο του οποίου βασικό πλεονέκτημα ήταν η ανθεκτικότητά του
• Είναι πιο ασφαλές από το μαύρο, καθώς κατά την τοποθέτησή του δεν υπάρχει κίνδυνος απελευθέρωσης βλαβερών ουσιών
• Απαιτείται λιγότερο τρόχισμα του δοντιού για τη διαμόρφωση της κοιλότητας που θα υποδεχθεί το σφράγισμα
• Δεν υπάρχει κίνδυνος κατάγματος, καθώς επιτυγχάνεται συγκόλληση της ρητίνης με το δόντι, σε αντίθεση με το αμάλγαμα το οποίο πρέπει ουσιαστικά να σφηνώσει στο δόντι

Διαδικασία – Πώς γίνεται το σφράγισμα

Όσον αφορά το πώς γίνεται ένα σφράγισμα δοντιού, υπάρχουν 4 βασικά στάδια τα οποία είναι τα εξής:

1. Χορήγηση αναισθησίας: Σε πρώτη φάση χορηγείται η τοπική αναισθησία στο τερηδονισμένο δόντι, ώστε ο ασθενής να είναι άνετος καθ’ όλη τη διάρκεια του σφραγίσματος. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όταν πρόκειται για επιφανειακό σφράγισμα χωρίς βαθιά τερηδόνα ή σοβαρό κάταγμα, η διαδικασία μπορεί να πραγματοποιηθεί και χωρίς αναισθησία.
2. Καθαρισμός της κοιλότητας και αφαίρεση τερηδόνας: Στη συνέχεια, με τη βοήθεια του τροχού ή με λέιζερ σε κάποιες περιπτώσεις, καθαρίζεται η κοιλότητα και, αν υπάρχει, αφαιρείται η τερηδόνα.Με τον τρόπο αυτό, δεν υπάρχουν υπολείμματα τα οποία θα προκαλέσουν προβλήματα στο μέλλον.
3. Τοποθέτηση σφραγίσματος: Ακολουθεί η έμφραξη, το «γέμισμα» από το υλικό επιλογής σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή και τη χρήση ειδικής λάμπας LED. Σε κάποιες περιπτώσεις, διαπιστώνεται κατά τον καθαρισμό της κοιλότητας σημαντικό πρόβλημα τερηδόνας, η οποία βρίσκεται κοντά στο νεύρο. Τότε, ο οδοντίατρος τοποθετεί ένα προσωρινό σφράγισμα για κάποιο διάστημα ώστε να διαπιστωθεί κατά πόσο θα προχωρήσει σε μόνιμο σφράγισμα (εφόσον το νεύρο ανακάμψει) ή αν θα χρειαστεί απονεύρωση.
4. Λείανση σφραγίσματος και αποκατάσταση σύγκλεισης: Στο τέλος, λειαίνεται το σφράγισμα, και αποκαθίσταται η σύγκλειση, το δάγκωμα δηλαδή, και να αποκατασταθεί συνολικά η λειτουργία της μάσησης.

Οδηγίες μετά το σφράγισμα

Μετά από σφράγισμα, στην περίπτωση που το υλικό έμφραξης είναι η ρητίνη ή η πορσελάνη, ο ασθενής πρέπει, κατ’ αρχάς, να περιμένει να περάσει η επίδραση της αναισθησίας, καθώς ενδέχεται να:

• Δαγκώσει τη γλώσσα του αν μασήσει κάτι, οπότε συστήνεται να μην καταναλώσει κάποια τροφή έως ότου υποχωρήσει πλήρως η επίδραση της αναισθησίας. Ειδικά οι σκληρές και κολλώδεις τροφές καλό είναι να αποφευχθούν για αρκετές ώρες, ώστε να μην καταπονηθεί το καινούριο σφράγισμα.
• Κάνει έγκαυμα εάν καταναλώσει κάτι ζεστό. Συνεπώς, χρειάζεται προσοχή στη θερμοκρασία των ποτών που θα επιλέξει όσο υπάρχει δράση της αναισθησίας.

Πέρα από τις οδηγίες για την προσοχή στην κατανάλωση φαγητού και ποτού άμεσα μετά την έμφραξη, υπάρχουν μερικές βασικές οδηγίες οι οποίες δίνονται μετά από ένα σφράγισμα στον ασθενή και είναι οι παρακάτω:

• Διατήρηση άριστης στοματικής υγιεινής: Το βούρτσισμα μετά από ένα σφράγισμα και η χρήση οδοντικού νήματος και μεσοδόντιου βουρτσακίου θα πρέπει να εξακολουθούν να γίνονται καθημερινά, 2 φορές την ημέρα (πρωί και βράδυ) ούτως ώστε να διατηρηθεί η υγεία των δοντιών και των ούλων σε υψηλά επίπεδα.
• Επικοινωνία με τον οδοντίατρο σε περίπτωση παρενεργειών: Σε περίπτωση που προκύψει έντονος πόνος, ευαισθησία και άλλα συμπτώματα τα οποία διαρκούν για πολλές μέρες, είναι σημαντικό να ενημερωθεί ο οδοντίατρος ώστε να εξετάσει το τι συμβαίνει.

Πόσα χρόνια διαρκεί ένα σφράγισμα;

Το χρονικό διάστημα που θα κρατήσει ένα σφράγισμα στο στόμα καθορίζεται από πολλούς παράγοντες, συνεπώς δεν υπάρχει μία απάντηση η οποία να ισχύει σε κάθε μία από τις περιπτώσεις. Οι βασικοί παράγοντες οι οποίοι επηρεάζουν την αντοχή και τον χρόνο ζωής μιας έμφραξης είναι οι παρακάτω:

• Πόσο ευαίσθητος είναι ο ασθενής στην εκδήλωση τερηδόνας
• Πόσο μεγάλη είναι η αρχική βλάβη του δοντιού
• Ποια είναι η κατάσταση της στοματικής υγιεινής
• Τι διατροφή ακολουθεί ο ασθενής

Το δόντι που έχει σφραγιστεί μπορεί να εμφανίσει ξανά τερηδόνα (δευτερογενή τερηδόνα). Γι’ αυτό και είναι απαραίτητη η επίσκεψη στον οδοντίατρο κάθε 6 μήνες για έλεγχο.

Επιπλοκές από σφράγισμα δοντιού

Μετά από ένα βαθύ σφράγισμα, υπάρχει περίπτωση τις επόμενες ώρες να παρατηρήσετε ευαισθησία στο ζεστό ή το κρύο, το οποίο και είναι φυσιολογικό και μπορεί να διαρκέσει καμιά φορά μέχρι και 2-3 μήνες. Σε κάθε περίπτωση, όμως, θα πρέπει να ενημερώσετε τον οδοντίατρό σας ο οποίος θα κρίνει αν είναι απαραίτητη κάποια επιπλέον ενέργεια και θα σας συμβουλέψει σχετικά με το πώς θα αντιμετωπίσετε αυτή την παρενέργεια.

Γίνεται σφράγισμα χωρίς ένεση;

Η χρήση αναισθησίας προκειμένου να διενεργηθεί ένα σφράγισμα κρίνεται απαραίτητη όταν αυτό αναμένεται να είναι βαθύ εξαιτίας της μεγάλης έκτασης του προβλήματος. Με τον τρόπο αυτό, δεν θα προκληθεί καθόλου πόνος στον ασθενή, η διαδικασία θα είναι πλήρως ανώδυνη. Σε άλλες περιπτώσεις, όταν πρόκειται για ένα πιο επιφανειακό σφράγισμα, αυτό μπορεί να γίνει και χωρίς ένεση και χωρίς να προκληθεί η παραμικρή ενόχληση.

Εγκυμοσύνη και σφράγισμα

Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης επιτρέπεται κανονικά και το σφράγισμα και η τοπική αναισθησία. Ωστόσο, θα πρέπει να αποφεύγεται το αμάλγαμα και οι ακτινογραφίες στο πρώτο τρίμηνο της κύησης.

Κόστος

Το κόστος για ένα σφράγισμα δεν είναι ίδιο για κάθε μία από τις περιπτώσεις. Οι τιμές των σφραγισμάτων διαμορφώνονται σύμφωνα με μια σειρά από παράγοντες. Βασική παράμετρος η οποία λαμβάνεται υπόψη είναι το αν πρόκειται για ένα μαύρο ή για ένα λευκό σφράγισμα. Αν πρόκειται για λευκό, τότε η τιμή θα διαφοροποιηθεί ανάλογα με το υλικό της, αν είναι δηλαδή από ρητίνη ή πορσελάνη, και κατ’ επέκταση το αν θα ολοκληρώσουμε τη διαδικασία σε μία ή περισσότερες επισκέψεις. Τέλος, η σοβαρότητα του προβλήματος, αν πρόκειται για ένα επιφανειακό ή βαθύ σφράγισμα, και η θέση του δοντιού στο οποίο θα γίνει η έμφραξη θα συνυπολογιστούν στο τελικό κόστος. Κατά τη συνάντησή μας, αφού γίνει ενδελεχής έλεγχος, θα σας ενημερώσουμε για το πόσο θα κοστίσει η οδοντιατρική αυτή εργασία.

Η χειρουργός οδοντίατρος Βίκυ Δεληγεώργη και μια έμπειρη ομάδα από καταξιωμένους οδοντιάτρους βρίσκονται στη διάθεσή σας για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το σφράγισμα δοντιών. Επικοινωνήστε μαζί μας και κλείστε το ραντεβού σας στο Dental Pearls στην Αθήνα σήμερα!